Investing.com — Küresel elektrik piyasaları, elektrik talebinin son on yılın en hızlı artışını yaşadığı sürdürülebilir bir sıkılık dönemine giriyor. Bu artışın arkasında büyük ölçüde yapay zeka ile ilgili veri merkezleri ve genişleyen elektrifikasyon bulunuyor.
Morgan Stanley Research, küresel tüketimin 2030 yılına kadar yıllık bir trilyon kilovatsaatten fazla arttığını belirtiyor. Veri merkezleri tek başına bu artışın yaklaşık %20’sini oluşturuyor.
Aracı kurum, küresel elektrik talebinin 2024’teki 28.130 TWh’den 2030’da 35.093 TWh’ye yükseleceğini öngörüyor. Elektrik üretimi ise on yılın sonunda 38.865 TWh’ye ulaşacak.
Elektrik fiyatları 2024’te yaklaşık %15 yükseldi. Bu artış, küresel elektrik sektörüne rekor seviyede 1,5 trilyon dolar yatırımla birlikte gerçekleşti.
Aracı kurum, 2028’e kadar veri merkezlerine yaklaşık 3 trilyon dolar harcanacağını tahmin ediyor. 2025-28 döneminde veri merkezi elektrik kullanımında 126 GW’lık artış bekleniyor. Bu miktar neredeyse Kanada’nın yıllık tüketimine eşit.
2025-27 dönemi için veri merkezi talep tahminleri, hesaplama yoğunluğunun hızlanmasıyla Nisan 2024’ten bu yana %56 arttı.
2030 yılına kadar ABD’nin küresel veri merkezi elektrik ihtiyacının yarısını oluşturması bekleniyor. Asya ise ABD’li büyük teknoloji şirketlerinden gelen talebin %15’ini karşılayacak. Bu durum Malezya, Japonya, Tayland ve Singapur’daki piyasaları sıkılaştıracak.
Morgan Stanley, toptan elektrik fiyatları ile yakıt maliyetleri arasındaki marj olan spark spreadlerin 2027’ye kadar küresel olarak %5 artacağını öngörüyor. Asya genelinde ise 2025-27 döneminde yaklaşık %15’lik artış bekleniyor.
ABD’de her gigawatt’lık yeni yükün, toptan fiyatları yaklaşık %8 yükselteceği tahmin ediliyor. Bu baskılara rağmen, vadeli piyasalar backwardation durumunda kalıyor ve uzun vadeli sıkılığı olduğundan az tahmin ediyor. Rezerv marjlarının tüm büyük bölgelerde düşeceği öngörülüyor. ABD ve Asya 2030’a kadar en keskin sıkışmayı yaşayacak.
Şebeke kısıtlamaları, gelecekteki fiyat baskısının merkezi itici gücü konumunda. Şebeke yatırımı son on yıllarda üretim harcamalarının yarısından daha az kaldı. Şu anda küresel elektrik maliyetlerinin yaklaşık %30’unu oluşturan tarifelerin, küresel şebeke sermaye harcamaları 2030’a kadar %30-40 arttıkça yükselmesi bekleniyor.
Aracı kurum, şebeke erişiminin veri merkezleri ve ticari kullanıcılar için giderek daha kıt bir varlık haline geldiğini belirtiyor. Bu kullanıcıların çoğu güvenilirlik için mevcut elektrik fiyatlarının iki katına kadar ödeme yapmaya hazır.
Esir veya sayaç arkası arzın, yeni küresel talebin yaklaşık %10’unu karşılaması öngörülüyor. Ticari elektriğin 2030’a kadar küresel tüketimin dörtte birine ulaşması bekleniyor. Bu oran 2024’teki payının iki katı. Morgan Stanley, bunun sonucunda üretici getirilerinde 300 baz puanlık bir artış tahmin ediyor.
Arz tepkileri dünya çapında farklılık gösteriyor. Küresel kömür ve doğalgaz yakıtlı yatırım 2024’te 2017’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. İki yılda 40 GW’dan fazla yeni proje duyuruldu ve en az 10 GW’lık emeklilik iptal edildi.
Doğalgazın 2030’a kadar yaklaşık 1,3 trilyon kWh ek üretim sağlaması ve yapay zeka kaynaklı talebin yaklaşık %30’unu karşılaması öngörülüyor.
Nükleer çıktının kademeli olarak genişlemesi beklenirken, yenilenebilir maliyetler yukarı yönlü baskı yaşıyor. Çin’in güneş tedarik zinciri rasyonelleştirmesinin polisilikon kapasitesini üçte bir oranında azaltması ve modül fiyatlarını 2027’ye kadar yaklaşık %15 yükseltmesi bekleniyor.
Şebeke sıkıntısı yaşayan bölgelerde artan yenilenebilir enerji kesintileri, gaz ve depolama teknolojisinin rolünü daha da yükseltiyor.
Morgan Stanley, piyasalar kalıcı sıkılık, daha yüksek fiyatlandırma, değişen yük modelleri ve artan sermaye ihtiyaçlarına uyum sağlarken elektrik tedarik zinciri genelinde 350 milyar dolarlık değer yaratımı tahmin ediyor.
Aracı kurum, bu yapısal değişimlerin “kalıcı olduğunu” ve uzun vadede üretim, iletim, depolama, ekipman tedariki ve yenilenebilir enerjiyi yeniden şekillendireceğini belirtiyor.
Bu makale yapay zekanın desteğiyle oluşturulmuş, çevrilmiş ve bir editör tarafından incelenmiştir. Daha fazla bilgi için Şart ve Koşullar bölümümüze bakın.
